Verhaal

Moeras in Groothertogdom Luxemburg beschermd dankzij het Fonds Amélie

Moerasgebieden zijn een thuis voor zeldzame fauna en flora. Deze waardevolle biotoop moet koste wat kost beschermd worden. Het Fonds Amélie, opgericht door filantropen uit Luxemburg en beheerd door de Koning Boudewijnstichting, heeft een groot bedrag uitgetrokken om een natuurreservaat in moerasgebied in het noorden van het Groothertogdom Luxemburg te helpen beschermen.

De Luxemburgse organisatie ‘Natur&ëmwelt Fondation Hëllef fir d’Natur’, die als missie de bescherming van natuurlijk erfgoed heeft, is eigenaar van zowat 1.350 hectare natuurgebied in het Groothertogdom. Ze beheert die ook op een ecologische manier. Een van deze gebieden is het natuurreservaat Cornelysmillen in de gemeente Trois-Vierges. “Het is een van de grootste moerasgebieden in het noorden van het land,” zegt Kevin Jans, beheerder van de natuurgebieden voor de organisatie. “Het strekt zich uit over meer dan 150 hectare in de vallei van de rivier Woltz en zijn bijrivieren. Zelf zijn we eigenaar van ongeveer 55 hectare. De rest wordt extensief bebouwd door boeren die zich engageren om biodiversiteitscontracten te respecteren. Ons eigen gebied verhuren we aan rondtrekkende herders met wie we ecologische beheersplannen opstellen.”

Een bedreigde biotoop

Met hun stroompjes, plassen, vijvers, rietvelden, moerassige braaklanden en gronden waar het grondwater bijna aan de oppervlakte komt, zijn moerasgebieden zoals die van Cornelysmillen van uitzonderlijk biologisch belang. Je vindt er zeer gevarieerde vegetatie en fauna. Niet alleen zijn ze buffers bij overstromingen, ze herbergen ook een groot aantal zeldzame soorten die je vaak alleen in deze biotoop vindt: de ijsvogel, de roodrugklauwier, de zwarte ooievaar, waterklaver of de ringoogparelmoervlinder en de blauwe vuurvlinder, twee beschermde vlindersoorten. “Moerasgronden gaan echter achteruit omdat traditionele extensieve landbouwmethodes verlaten worden. Ze behoren nu tot de meest bedreigde ecosystemen,” zegt Kevin Jans. Veel gebieden worden drooggelegd omdat ze beschouwd worden als weinig productief. “Het gebruik van fytosanitaire producten en synthetische meststoffen in de landbouw veroorzaakt bovendien voedselverrijking en verzuring van deze gebieden. Door dit alles is de oppervlakte van deze moerasgebieden geslonken met 80% in 40 jaar.”

Het is dus belangrijk om een plek als Cornelysmillen te beschermen. Met de steun van het Fonds Amélie kan de Stichting Hëllef fir d’Natur nieuwe percelen aankopen als de gelegenheid zich voordoet. “Het is makkelijker om ze te beheren als we er zelf eigenaar van zijn,” zegt Kevin Jans. Want het volstaat niet om gronden te kopen en dan de natuur haar gang te laten gaan. “Zonder ingrepen van de mens nemen bossoorten heel snel de drassige weilanden over, ten koste van deze open ruimte. Extensieve begrazing volstaat niet om deze invasie te stoppen. Er moet ook gemaaid worden en de bomen moeten worden uitgedund met aangepast materiaal. We moeten ook vele kilometers afsluiting onderhouden en vervangen zodat schapen kunnen grazen. Dat kost allemaal geld. Dankzij het Fonds Amélie kunnen we al deze maatregelen financieren.”

Nieuwe poelen

Het Fonds Amélie ondersteunt ook een ander project: de bescherming van de salamander en vooral dan de kamsalamander. Kevin Jans: “Deze soort is erg zeldzaam geworden in het noorden van Luxemburg. Ze is een goede indicator van de kwaliteit van moerasgebieden. Deze salamanders hebben een netwerk van poelen nodig om van de ene naar de andere te gaan. In 2019 hebben we al tien nieuwe poelen gegraven en er staan nog eens acht op het programma. Ook andere soorten amfibieën en watervogels kunnen hiervan profiteren. Alles is dus gereed om de kamsalamander een thuis te geven. We onderhandelen op dit moment met het ministerie van Leefmilieu om in Cornelysmillen koppeltjes uit het zuiden van het land, waar de soort iets vaker voorkomt, te herintroduceren.”

“Het moerasgebied Corneysmillen is een van de meest bedreigde biotopen. Het is belangrijk om het te beschermen.”
Kevin Jans
Natur&ëmwelt Fondation Hëllef fir d’Natur

Tot slot vergeet de organisatie ook niet om het brede publiek te informeren en te sensibiliseren. Er loopt een didactisch pad door een deel van het natuurreservaat, maar het moet onderhouden en vernieuwd worden: het houten looppad moet gerepareerd worden, er moeten nieuwe verklarende borden komen, de observatiepost moet vernieuwd worden. Het Fonds Amélie draagt ook die kosten mee, voor een bedrag van ongeveer 123.000 euro over vijf jaar.

Het Fonds Amélie: focus op Grootregio

Het Fonds Amélie werd in 2011 opgericht door een groep Luxemburgse filantropen. Het ondersteunt vooral projecten in wat de Grootregio heet: Groothertogdom Luxemburg, Wallonië, Grootoosten (Frankrijk) en Saar (Duitsland). De actiedomeinen van het Fonds zijn gevarieerd en weerspiegelen de gevoeligheden van de stichters: wetenschappelijk onderzoek, gezondheid, onderwijs, armoedebestrijding, hulp aan personen met een handicap, leefmilieu en behoud van historisch erfgoed. Om het beheer ervan te vereenvoudigen en te faciliteren vond het Fonds Amélie onderdak bij de Koning Boudewijnstichting. Het wordt geregeld gevoed door nieuwe schenkers. Het Fonds kan zo 6 tot 8 projecten per jaar financieren voor een bedrag van 20.000 tot 50.000 euro elk. In de selectie van ondersteunde projecten zoekt het bestuurscomité van het Fonds een thematisch en een geografisch evenwicht. Milieu is een van de prioritaire actiedomeinen van het Fonds voor 2020.

Andere verhalen
Engagement dat inspireert!

Liefdesbrief aan het industriële hart van Duitsland

Cultuursites

“Meneer Bartholomé vond dat de interessantste projecten in Duitsland lagen. Hij wist goed wat hij wilde.”
Eredirecteur KBS Dominique Allard

Andere projectoproepen

Fonds Suzanne en Louise Matelart - Projectoproep 2022

Steun voor de opwaardering van de openbare ruimte in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via de inrichting en renovatie van publieke plaatsen en de installatie van kunstwerken.

Bekendgemaakt

Andere Fondsen en filantropieformules

Fondation privée "Emile Legros" - Wépion (Projectrekening)

Aanpassingen doen in het Fort van Saint-Héribert (nooduitgangen, aanleggen van bermen en een rolbrug) om rondleidingen voor bezoekers aangenamer en efficiënter te maken.

Natoye - CADCT-La Spirale (Projectrekening)

Een keramiekatelier (pottenbakken, beeldhouwkunst) inrichten (draaibank, oven, opslag) met het oog op creatieve vrijetijdsbesteding van asielzoekers en scholieren, in Natoye.

Brussel - Musée René Magritte Museum (Projectrekening)

Opening van een museum in het gebouw naast het huis van Magritte in de Esseghemstraat 137 om de rijke verzameling abstracte werken van Magritte te presenteren.

Andere persberichten

Tien om te zien: Zomeren met de KBS

12 07 2022

Toerist in eigen land? Dat kan zeker! De KBS steunt vele expo’s, monumenten en natuurgebieden die een bezoekje zeker waard zijn. Tien tips voor een zalige, verfrissende zomer.

Verfraaiing van de openbare ruimte in Brussel: 10 jaar Fonds Matelart

26 08 2021

Sinds 10 jaar ondersteunt het Fonds Suzanne en Louise Matelart projecten voor het verfraaien en herinrichten van kleine openbare ruimtes, om ze gezelliger of mooier te maken.

Huis Delsart wordt dé plek voor vrouwelijk meesterschap in Leuven

24 06 2021

Het Huis Delsart in Leuven, nagelaten aan de Stichting, wordt een huis waar excellente maaksters een plaats krijgen, met een eigen werkplek, atelier en/of verkoopplaats.