Verhaal

Een digitale boost in eigen wijk

Alles deden we het voorbije jaar aan de keukentafel via laptop of smartphone. Wie digitaal niet mee was, was verloren. Gelukkig zijn er overal inspanningen om iedereen mee te krijgen. Gent, Kortrijk en Antwerpen gieten hun gezamenlijke kennis over hoe je een wijk digitaal inclusief maakt in een toolbox voor alle steden en gemeenten, met steun van het ING Fonds voor een Digitalere Samenleving, beheerd door de Koning Boudewijnstichting.

Antwerpen-Dam is een van de meest diverse wijken van de Scheldestad, een wijk ook met veel kwetsbare inwoners die digitaal niet altijd mee zijn. Sinds scholen de briefjes in de boekentas ruilen voor digitale communicatie, lopen ze verloren. De coronacrisis, met een onderwijs dat de digitale toer op moest, trok deze kloof verder open, maar maakte ze ook zichtbaarder. “Met de buurtwerking bekijken we nu hoe we ouders die digitaal nog niet mee zijn, individueel kunnen ondersteunen,” zegt Joke Van Dyck, projectleider e-inclusie in Antwerpen. “Ze leren bijvoorbeeld digitale brieven in de schoolapp of op Smartschool te lezen en foto’s van schooluitstapjes online te bekijken.”

Het is maar één manier om een wijk digitaal inclusiever te maken. In Kortrijk bijvoorbeeld komt er dit najaar een computercursus voor anderstaligen zonder diploma van middelbaar onderwijs, van wie het Nederlands nog ontoereikend is voor het gewone aanbod. Het wordt een laagdrempelige, praktische reeks van vijf lessen zodat ze digitaal aanpikken. En in Gent organiseert de stad, samen met Avansa, workshops voor organisaties over hoe ze in hun gewone activiteiten voor een wijk digitale elementen kunnen smokkelen.

Elke digitaal inclusieve wijk pakt het dus anders aan. Maar vijf ingrediënten zijn onmisbaar, zeggen Gent, Antwerpen en Kortrijk: toegang tot internet, individuele hulp op maat, leren in groep, digitale prikkels integreren en samenwerken met wijkpartners. Gooi die vijf samen en je hebt het recept voor de digitaal inclusieve wijk, “een wijk waar elke bewoner kansen krijgt in een digitale wereld”, zegt Karen Vos van Digitaal.Talent@Gent, de e-inclusiewerking van de stad. De drie steden werkten samen een toolbox uit voor andere steden en gemeenten op basis van hun eigen ervaringen en experimenten.

Toegang tot internet

“Tien procent van de Belgen heeft thuis geen internet, vaak om financiële redenen,” zegt Elke Calu, digitaal brugfiguur van de stad Kortrijk. “Ergens in hun wijk moeten ze dus toegang hebben tot het internet en tot digitale toestellen zoals een laptop of een tablet.” Maar gemeenten en steden mogen niet op de lauweren rusten zodra die hardware in orde is. Calu: “Die veronderstelling leeft wel eens bij lokale besturen.” Zodra de wifi en de laptop er zijn, begint het werk pas.

Hulp op maat

Digibeten hebben hulp op maat nodig. Antwerpen, bijvoorbeeld, introduceerde met Digileen een buddysysteem met vaste vrijwilligers die mensen individueel helpen de digitale wereld te ontdekken. “Het voordeel van een vaste vrijwilliger is dat die een vertrouwensband kan opbouwen”, zegt Joke Van Dyck, projectleider e-inclusie in Antwerpen. “Dat leidt tot mooie trajecten. Deze week nog heeft iemand die via Digileen een buddy had, laten weten dat ze werk heeft gevonden dankzij de vaardigheden die ze met haar buddy leerde.”

Voor wie thuis geen computer heeft, is het handig om laagdrempelige inloopplekken te hebben in de buurt waar ze op het net kunnen of eerste hulp bij digitale ongevallen krijgen. Karen Vos: “In Gent hebben we een formule uitgeprobeerd waarbij een wijkwerker individuele hulp biedt op een locatie waar de stad ook andere dienstverlening aanbiedt. Goed voor de buurt, maar ook goed voor de wijkwerker die leert uit de vragen van bewoners.”

Leren in groep

Individuele begeleiding zet mensen op weg, maar alleen is maar alleen. Wanneer mensen leren in groep, steken ze elkaar aan met hun enthousiasme en trekken ze elkaar voort. Door de coronacrisis moesten de steden echter op zoek naar alternatieven voor deze belangrijke groepsmomenten. In Antwerpen bijvoorbeeld werd in kleine groepjes of één-op-één uitgelegd hoe Itsme te gebruiken omdat de loketten gesloten bleven. Ze maakten digigidsen die stapsgewijs en visueel aanleerden hoe WhatsApp of Messenger te gebruiken, zodat mensen tijdens de lockdown niet vereenzaamden.

Digitale koudwatervrees overwinnen

Om al die koudwatervrees te overwinnen helpt het ook om digitale prikkels binnen te smokkelen in gewone activiteiten die verder helemaal niet digitaal zijn. Bij een wandeling gebruikmaken van Google Maps om de weg te vinden, bijvoorbeeld. “Dat is leuk, maar ook praktisch bruikbaar. Mensen stellen dan meteen vast hoe het digitale in hun dagelijkse leven een hulp kan zijn”, zegt Elke Calu. Tijdens dergelijke ongedwongen contacten kunnen wijkwerkers ook luisteren naar wat op digitaal vlak leeft en met die signalen aan de slag gaan.

Vertrouwensband

"Mensen schamen zich omdat ze geen computer kunnen gebruiken. Dan helpt het dat ze geholpen worden door mensen die ze vertrouwen."
Karen Vos, Projectleider Digitaal.Talent@Gent

Mensen zijn wel eens beschaamd dat ze niet met een computer kunnen werken. Het helpt dan om te werken via plekken in de wijk die met bewoners al een vertrouwensband hebben. “Door samen te werken met wijkpartners”, zegt Karen Vos, “of met sleutelfiguren kunnen we het thema bespreekbaar maken.” Belangrijk is dat er een individu of dienst is die bekijkt wat er bestaat in de wijk, wat er nog nodig is en hoe aanbod dan bij vraag geraakt. Organisaties weten zo van elkaar wie wat doet, kunnen leren van elkaar, samenwerken en doorverwijzen.

Toolbox: een doos vol inspiratie

Met een toolbox met 30 fiches bieden Gent, Kortrijk en Antwerpen aan andere gemeenten een doos vol inspiratie. De toolbox wordt voorgesteld tijdens de Week van de Geletterdheid en verspreid in samenwerking met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten en Mediawijs. Uitgebreidere informatie zoals documenten en handleidingen vinden steden en gemeenten en andere geïnteresseerde organisaties vanaf 8 september op www.digitaalinclusievewijk.be, een website die nadien door Mediawijs up-to-date wordt gehouden. “Zelfs de kleinste gemeente kan haar wijken digitaal inclusief maken. Dat is de kracht van het concept: het is maatwerk.”

Andere projectoproepen

DigitalForYouth.be - 2022/B

Voor educatieve projecten die de digitale vaardigheden van kwetsbare jongeren (van 6 tot 25 jaar) ontwikkelen via de levering van computers en financiële steun.

Open

DigitalForYouth.be - 2022

Voor educatieve projecten die de digitale vaardigheden van kwetsbare jongeren (van 6 tot 25 jaar) ontwikkelen via de levering van computers en financiële steun.

Bekendgemaakt

Een hart voor Gentse jongeren

Voor lokale projecten die het welzijn van kansarme groepen bevorderen en het milieu als hefboom gebruiken.

Bekendgemaakt

Andere Fondsen en filantropieformules

Orange Belgium (Fonds)

Steun aan projecten die de digitale inclusie bevorderen door de toegang tot nieuwe technologieën te vergemakkelijken en van digitaal een factor van gelijke kansen maken.

IPIS (Fonds Vrienden Van)

Filantropen steunen onderzoeksprojecten van vzw IPIS rond thema’s als natuurlijke rijkdommen, wapenhandel, gewapend conflict, maatschappelijk verantwoord ondernemen, mensenrechte…

Andere persberichten

Digitale inclusie: 30 laureaten van de projectoproep Digital Brussels

Een nieuwe stap richting digitale inclusie van alle Brusselaars: 30 Brusselse projecten krijgen samen 390.000 euro steun in het kader van de projectoproep Digital Brussels.

390.000 euro om digitale vaardigheden van Brusselaars te verbeteren

Om de digitale vaardigheden van de Brusselaars te verbeteren, lanceert de Brusselse minister van Digitalisering, in samenwerking met het CIBG en de Stichting, een projectoproep.

Op weg naar de digitale Justitie van morgen: transparant, intuïtief en inclusief!

Onderzoek door het College van de hoven en rechtbanken, in samenwerking met de Stichting, naar de digitale verwachtingen van burgers en professionals in burgerlijke procedures.

Andere verhalen
Engagement dat inspireert!

BeCode: snelweg naar de arbeidsmarkt

Digitale inclusie

“Na onze opleiding staan cursisten al met één been op de arbeidsmarkt. En dat motiveert hen enorm.”
Frederic De Cooman
BeCode

Digitale hulp aan huis voor vluchtelingen

Digitale inclusie

“We werken graag met ervaringsdeskundigen, ex-vluchtelingen. Zij spreken de taal, kennen de cultuur en dat maakt dat er sneller een vertrouwensband ontstaat.”
Lieve Misotten
Limburgs Platform voor Mensen op de Vlucht

Stapje voor stapje leren betalen met de smartphone

Digitale inclusie

“De stappenplannen en de oefeningen op 123digit.be zijn zeer bruikbaar voor onze lessen, maar ik moet wel alles voorlezen.”
Robin De Meyere
Lesgever LIGO